İkamet ya da Vatandaşlığınızı Değiştirmeden Önce Sorulması Gereken Üç Vergi Sorusu

Vergi yükünü azaltmak, bazı bireylerin yatırım yoluyla ikinci bir vatandaşlık edinmesinin ya da bir ikamet programına yatırım yapmasının nedenlerinden biridir. Ancak vergilerinizi yönetmek birincil saik olmasa bile, ikinci bir vatandaşlık edinmek ya da ikametinizi değiştirmek beklenmedik finansal sonuçlar doğurabilir. Önemli kararlar vermeden önce sorulması gereken üç soru aşağıdadır:

Yeni bir ülkenin vatandaşı olarak küresel gelirim üzerinden vergi öder miyim?

ABD gibi bazı ülkeler kötü ün kazanmış bir vatandaşlık esaslı vergilendirme sistemi uygular; bu sisteme göre tüm ABD vatandaşları, ABD’de en son ne zaman yaşadığınızdan ya da ziyaret ettiğinizden bağımsız olarak, bir biçimde vergi mükellefi sayılır. Vatandaşlık esaslı vergilendirme sistemi uygulayan bir ülkenin vatandaşı olmak, küresel geliriniz üzerinden vergi ödemenizi gerektirebilir ve finansınız üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilir. Ülkelerin büyük çoğunluğu neyse ki, küresel geliriniz üzerinden yalnızca bir ülkede mukim olduğunuzda vergi ödediğiniz bir ikamet esaslı vergilendirme sistemi uygular. Diğerleri ise vatandaşı olduğunuz ancak mukim olmadığınız bir ülke için yalnızca yurt içi kaynaklı geliriniz üzerinden vergi alan politikalar uygular (örneğin Kıbrıs). Saint Kitts ve Nevis, Dominika, Antigua ve Barbuda, Saint Lucia ve Grenada gibi şu anda ikinci vatandaşlık sunan Karayip ülkelerinin hiçbiri mukim olmayan vatandaşları küresel gelirleri üzerinden vergilendirmez.

Hangi etkenler sizi bir ülkede vergi mukimi sayar?

Ülkeler, sizin vergi mukimi sayılıp sayılmadığınızı belirlemek için çok farklı iç tanımlar kullanır. Örneğin EU’da genellikle yılın 6 ayından fazlasını geçirdiğiniz ülkede vergi mukimi sayılırsınız. Önemli bir nokta, kendi ülkesinin dışında düzenli zaman geçirenler için geçerlidir: başka bir EU ülkesinde yılda 6 aydan az kalıyorsanız, normalde kendi ülkenizde vergi mukimi olarak kalmaya devam edersiniz. Buna karşılık, daha agresif vergi politikalarına sahip ülkeler (UK gibi), vergi mukimi sayılıp sayılmadığınızı belirlemek için sıklıkla karmaşık testler uygular. Vergi mukimi sayılıp sayılmadığınız, herhangi bir vergi yılında bir ülkede geçirdiğiniz süreden çok daha fazlasına bağlıdır, yakın zamanda evlenip evlenmediğiniz, yeni bir ev satıp satmadığınız ya da edinip edinmediğiniz, bir ülkede yakın akrabalarınızın bulunup bulunmadığı, önceki vergi yıllarında bir ülkede ne kadar süre geçirdiğiniz ve ziyaretleriniz sırasında hangi etkinlikleri yürüttüğünüz gibi geniş kapsamlı etkenlere bağlı olabilir. Hatta uçuş transit sürelerinizden ve kalkış saatlerinizden bile etkilenebilir, UK gibi ülkeler bir günün sonunda (gece yarısı) ülkede olup olmadığınızı esas alır, ancak ardından geçerli başka “var sayım kuralları” da uygulanır.

Aynı anda iki ülkede birden vergi mukimi sayılabilir miyim?

Kısa cevap evet. Bunun nedeni farklı ülkelerin vergi mukimi olup olmadığınızı belirlemek için farklı yerel kurallar uygulamasıdır. Talihsiz biçimde her iki kural setinin de vergi mukimliği kriterlerini karşılayabilirsiniz. Bir EU üyesi devlette Yatırım Yoluyla İkamet programlarına başvuran ve nihai hedefi daimi ikamet edinip ardından vatandaşlığa kabul yoluyla vatandaş olmak olan bireyler için, ülkede yaşayarak zaman geçirecek olmanız sizi vergi mukimi yapabilir ve dolayısıyla küresel geliriniz üzerinden vergi mükellefi kılabilir. Neyse ki, aynı gelir üzerinden iki kez vergi ödemenizi önlemek için çifte vergilendirme anlaşmaları vardır. Bir ülke vergi mukimliği statünüze itiraz etmeye karar verirse, ‘eşitlik bozma kuralları’ bireyin vergi mukimliği statüsünü genellikle tek bir ülke lehine belirler ve diğer ülkeyi vergi mukimliği iddiasından vazgeçmeye zorlar.

İlk eşitlik bozma kuralı şudur: her iki ülkenin iç kurallarına göre iki ülkede mukim sayılıyorsanız, kişisel kullanımınıza açık daimi bir konutunuzun bulunduğu ülkede mukim sayılırsınız. Daimi konut, kişisel kullanımınız için sürekli olarak elinizin altında bulunan herhangi bir konaklama biçimidir ve mutlaka size ait olması gerekmez.

Her iki ülkede de daimi bir konutunuz varsa, ikinci eşitlik bozma kuralı hangi ülkenin sizin hayatî çıkarlarınızın merkezi sayıldığını belirler, örneğin Lübnan’da pek çok kişisel eşyanızın bulunduğu bir eviniz varsa, aileniz ve arkadaşlarınızın büyük kısmı Lübnan’da yaşıyorsa ve Lübnan banka hesaplarınız varsa, Lübnan’ın hayatî çıkarlarınızın merkezi olmadığını kanıtlamak zor olacaktır.

İkinci eşitlik bozma testi sonuca bağlanmazsa, üçüncü eşitlik bozma kuralı hangi ülkede mutat meskeninizin bulunduğunu, yani, kayda değer bir süre boyunca belirlenmek üzere, daha sık kaldığınız ülkeyi, belirler.

Her iki ülkede de eşit ölçüde zaman geçiriyor ve diğer tüm eşitlik bozma kuralları sonuca bağlanmıyorsa, vatandaşı olduğunuz ülkede mukim sayılırsınız.

Bir Yatırım Yoluyla Vatandaşlık programının koşullarınıza uygun olup olmadığını gizli bir görüşmede değerlendirmek isterseniz, PassPro’da kıdemli bir danışmana ulaşabilirsiniz.